خوش آمدید

معرفی بخش

بخش تحقیقات منابع طبیعی از سال ۱۳۶۳ فعالیت خود را آغاز نموده و به منظور شناخت و ارائه روش های علمی بهره وری بهینه از پتانسیل های بالقوه و بالفعل منابع طبیعی استان، تهیه، اجرای پروژه ها و طرح های تحقیقاتی ملی و استانی، بررسی مسائل و مشکلات فنی اعلام شده از بخش های اجرایی شکل گرفته است. در حاضر این بخش دارای گرایش های تحقیقاتی در زمینه جنگل ، مرتع، علوم چوب و کاغذ، گیاه شناسی ،گیاهان دارویی و محصولات فرعی، حمایت و حفاظت منابع طبیعی و گرایش صنوبر و درختان سریع الرشد می باشد.
اهداف بخش تحقیقات منابع طبیعی:
با توجه به گرایشات وپتانسیل های موجود در استان بخش منابع طبیعی اهداف کیفی چون ؛ حفظ تعادل اکوسیستم با نگرش مبتنی بر توسعه پایدار، تقویت نقش تحقیقات منابع طبیعی در برنامه ریزیها و اهداف کمی از قبیل ؛ شناسایی و بررسی و تعیین ظرفیت های بالقوه و بالفعل عرصه های منابع طبیعی، تعیین مناسب تر ین روشهای حفظ، احیاء و بهره برداری بهینه از عرصه های منابع طبیعی دنبال می کند.
فعالیت های عمده بخش تحقیقات منابع طبیعی:
– ارایه و اجرا پروژه ها  و طرح های تحقیقاتی ملی و استانی کاربردی، توسعه ای، بنیادی .
– تحقیق و پژوهش در زمینه جنگل کاری، جنگل شناسی، جنگلداری و بهره برداری ،  سیاست و اقتصاد جنگل.
– بررسی و انجام مطالعات درزمینه مرتع(اکولوژی، اگرونومی و بهره برداری، به نژادی و مرتع داری).
– بررسی و تحقیق در خصوص فلورگیاهی استان  و تشکیل هربار یوم.
– مطالعه و تحقیق در زمینه گیاهان دارویی و فرآورده های فرعی منابع طبیعی.
– مطالعه و تحقیق در راستای کنترل و مدیریت عوامل بیولوژیک (حفاظت و حمایت منابع طبیعی)
– بررسی و تحقیق در خصوص سرخدار، صنوبر و درختان سریع الرشد.

اعم فعالیتهای در دست اجرا :
– بررسی و ارائه راهکارهای لازم در خصوص تنک کردن در توده های طبیعی جنگل لوه.
– بررسی سازگاری کلن های صنوبر و گونه های صنعتی اکالیپتوس.
– جمع آوری و شناسایی گیاهان دارویی استان .
– تعیین علوفه قابل برداشت از مراتع استان با توجه به ظرفیت آنها.
– ارزیابی پتانسیل تولید رویشگاه، بررسی تغییرات وضعیت مرتع.
– شناخت ویژگیهای مناسب راشستان های شمال کشور.
– بررسی میزان کارایی گونه های مختلف اکالیپتوس در جذب فلزات سنگین وحفظ محیط زیست.
– پژوهش و تحقیق در مورد افزایش کاربرد استفاده از اراضی شور شمال کشور.

اعم دستاوردهای تحقیقاتی:
– تعیین پتانسیل های رویشی جنگل های دست کاشت و معرفی روش مناسب جنگلداری و جنگل شناسی.
– تعیین مناسبترین روش بذر کاری ، سن و فاصله کاشت بلوط بلند مازو.
– معرفی اکوسیستم های منحصر به فرد.
– تعیین عوامل موثر در زاد آوری و عوامل عدم موفقیت آن در جنگل های راش و بلوط.
– تهیه نقشه پوشش گیاهی مراتع ، تاثیر قرق در وضعیت و گرایش مراتع طبیعی، ارزیابی مراتع استان.
– – تعیین رویش قطری و حجمی گونه های مهم جنگلی استان.
– فنولوژی و سیکل بذر دهی گونه های مهم جنگلی استان.
– بررسی ارقام بومی و خارجی و احداث خزانه صنوبر.
– آت اکولوژِی گونه های مهم مرتعی در راستای شناخت منابع مرتعی.
–  جمع آوری و شناسایی فون حشرات جنگل ها، مراتع ، شناسایی فلور و گیاهان دارویی استان.
بخش در حال حاضر با دارا بودن حدود ۲۰ نفر عضو هیات علمی وکارشناس محقق عهده دار وظایف محوله می باشد.

“آبخیز” به پهنه ای اطلاق شده که تمامی رواناب ناشی از بارشهای وارده به آن را یک رودخانه یا آبراهه یا  دریاچه دریافت می نماید و مفهوم عینی یک آبخیز عبارتست از مناطق پر شیب و کوهستانی که اراضی آن عمدتاً جنگلی ، مرتعی و یا زراعی بوده و ساکنین آن اکثراً  روستائیان کم درآمد و زارعین خرده پا  می باشند و آبخیزداری علم مدیریت سیستماتیک این مناطق است. در واقع با قبول اینکه  هرآبخیز عنوان یک سیستم عمل می کند علم آبخیزداری عبارتست از مدیریت و بهره برداری هماهنگ، یکپارچه و قانونمند منابع طبیعی، کشاورزی، انسانی و اقتصادی آبخیزها، مشروط براینکه سرمایه اصلی آبخیز که همانا منابع آب و خاک می‌باشد کاملاً حفظ شده و تاثیر منفی نپذیرد. بنابر این هدف آبخیزداری عبارتست از : ( بررسی ساز و کار فرسایش و تخریب اراضی و ارائه راهکارها‍‌ی بهینه در زمینه پیشگیری، مهار و کاهش خسارات در عرصه‌های کشاورزی و منابع طبیعی ) .
با توجه به اهمیت و جایگاه  حفاظت ازمنابع  اصلی طبیعت یعنی خاک و آب  بخش تحقیقات خاک و آبخیزداری در سال ۱۳۷۰ شمسی، فعالیت های علمی و پژوهشی خود. آغاز نمود. و هم‌اکنون با  فعالیت حدود ۱۰ نفر پرسنل عضو هیئت علمی،کارشناس ارشدو کارشناس ، در راستای وظایف و رسالتهای مرکز ملی حفاظت خاک و آبخیزداری کشور و در جهت حمایت‌های علمی از بخش اجرایی مدیریت آبخیزداری در سطح ملی و استانی فعالیت می‌نماید.
گرایش‌های تحقیقاتی
با توجه به پتانسیلهای موجود در استان گلستان، این بخش ۳ گرایش تحقیقاتی از مجموعه گرایشات تحقیقاتی در مرکز ملی حفاظت خاک و آبخیزداری کشور را پیگیری می نماید که به شرح زیر می‌باشد :
الف- گرایش حفاظت خاک با اهداف خاص :
– بررسی عوامل مؤثر بر فرسایش خاک.
– برآورد رسوبدهی و تهیه نقشه تولید رسوب استان.
– بررسی روشهای حفاظت خاک در دیم زارهای استان.
– تحقیق در زمینه زمین لغزه در حوضه‌های آبخیز.
– تحقیق و بررسی در زمینه فرسایش سطحی و شیاری در مناطق مختلف استان.
– تحقیق درزمینه آلودگیهای خاک و روش‌های کاهش و جلوگیری از آن در حوضه‌های آبخیز.
ب- گرایش مدیریت آبخیزها با اهداف خاص :
– تحقیق در زمینه سامانه‌های سطوح آبگیر به منظور توسعه پایدار منابع زیست محیطی.
– بررسی و ارزیابی روش‌های مدیریتی در حوضه‌های آبخیز.
– تحقیق در زمینه مدیریت جامع رواناب در حوضه‌های آبخیز شهری.
– پژوهشهای مرتبط با مسائل اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی حوضه‌های آبخیز.
ج-گرایش مهندسی رودخانه با اهداف اهداف خاص :
– تحقیق در زمینه شناخت مسیل ها.
– تحقیق در زمینه هیدرولوژی رودخانه‌های استان.
– تحقیق در زمینه ساماندهی رودخانه‌ها.
– تحقیق در زمینه سازه‌های رودخانه‌ای.

همچنین این بخش با تعاملات موجود فی مابین مرکزتحقیقات گلستان و مرکز تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، در سایر زمینه‌ها از جمله حفاظت سواحل نیز فعالیت نموده در اجرای طرحهای تحقیقاتی با سایر بخشها نیز مشارکت  می نماید.
برنامه ها و افق آینده بخش
برقراری هر چه بیشتر ارتباط با دستگاههای اجرایی و کاربران .
سازماندهی گروههای تخصصی جهت بررسی و شناخت مشکلات و مناطق بحرانی.
منطقه‌بندی موضوعی استان از دیدگاه تحقیقاتی حفاظت خاک و آبخیزداری.
تعیین معیارها و ضوابط مکان یابی، مراکز منطقه‌ای، ایستگاههاو پایگاههای تحقیقاتی و آزمایشگاه های استان.
فراهم نمودن زمینه و مساعدت لازم برای تهیه، تألیف و ترجمه کتاب و نشریات فنی.
برنامه‌ریزی و مدیریت برگزاری گردهمایی و کارگاههای تخصصی.
برنامه‌ریزی و مدیریت برگزاری گردهمایی و نمایشگاههای تخصصی.
مشارکت در تهیه و اجرای طرحهای پیشاهنگ و تحقیقی – ترویجی.