مصاحبه دکتر غلامرضا رهبر و مهندس محمدعلي صلبي پژوهشگران بخش های خاک و آب و حقاظت خاک و آبخیزداری مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان در روزنامه خراسان انعکاس مناسبی داشت.
به گزارش روابط عمومي مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی گلستان، در این راستا روزنامه سراسری خراسان مورخ دوشنبه 1394/05/26 شماره انتشار 19045 در گزارشی، بخشی از سخنان ایشان را این گونه تشریح نمود:
وضعيت بحراني تالاب بين المللي آلاگل؛
نبض آلاگل، کند ميزند
فريده ستايشگر- حال و روز بزرگترين تالاب بين المللي گلستان اصلاً خوب نيست و زندگي زيستمندان اين تالاب مدتهاست به خطر افتاده، هرچند گفته مي شود پايش دقيقي بر روي وضعيت تالاب آلاگل صورت نگرفته اما آنچه که واضح بوده، وضعيت بحراني و بغرنج اين تالاب است که به دليل ضعف مديريت منابع آب به اين وضعيت دچار شده و خشکسالي نيز اين شرايط را تشديد کرده است. يکي از محققان استان که چند روز قبل بازديدي از اين تالاب داشته در تشريح وضعيت اين تالاب به خراسان گفت: آنچه که مي توان اعلام کرد، وضعيت بحراني اين تالاب بين المللي است. کل حجم آبگيري اين تالاب که تقريباً 74 ميليون مترمکعب بوده که 6 ميليون مترمکعب آن حقابه زيستي اين تالاب است که متأسفانه در حال حاضر 5/1 درصد کل حجم تالاب، آبگيري شده است.محمدعلي صلبي يکي از عمده ترين مسائل در حوزه اين تالاب را ضعف مديريت منابع آبي برشمرد و افزود: شرايط اقليمي در کشور موجب خشک شدن خيلي از سدها، آببندان ها و تالاب ها شده اما مهم ترين مسئله در اين حوزه ضعف مديريت منابع آب است. علاوه براين نقشه درستي از مخزن تالاب در دست نيست و الان نمي دانيم که چه ميزان از حجم مخزن داراي رسوب است.
وي به برداشت هاي غيرمجاز از تالاب ها هم اشاره کرد و گفت: آب اين تالاب از طريق رودخانه اترک تأمين مي شود و اترک هم رژيمي سيلابي دارد، قطعاً نمي توانيم منتظر بارندگي و وقوع سيلاب بمانيم و به داده هاي هواشناسي دلخوش کنيم. بايد فکري براي برداشت هاي غيرمجاز و حتي مجاز از اين تالاب داشته باشيم و آن را مديريت کنيم.
عضو هيئت علمي مرکزآموزش و تحقيقات کشاورزي و منابع طبيعي استان هم با بيان اين که اگر وضعيت اين تالاب مديريت نشود، وارد فهرست مونترو ( تالاب هاي تخريب شده ) مي شود، به خراسان گفت: عوامل متعددي در به وجود آمدن اين وضعيت نقش دارند که از آن جمله مي توان به ساخت سدها در بالادست اشاره کرد. اخيراً هم صحبت از ساخت سدي در اين منطقه است که نه تنها نمي تواند در کنترل روانآبها اثرگذار باشد، بلکه به يک مخزن رسوب و تبخير تبديل مي شود.
دکتر غلامرضا رهبر با بيان اين که وضعيت به وجود آمده، نتيجه صرفاً خشکسالي نيست، اظهار کرد: آنچه که رخ داده، ساخته و پرداخته دست مسئولان است، مديريت نامناسب توزيع آب اين شرايط را به وجود آورده است.
وي نسبت به عواقب خشک شدن اين تالاب هم هشدار داد و تصريح کرد: تالاب هاي گلستان نقش موثري در تعديل آب و هوا و معيشت مردم و تغذيه سفره هاي آب زيرزميني و … داشته و دارد و در صورتي که خشک شود نه تنها کانون توليد ريزگرد خواهد بود، بلکه به منبع توليد ريز نمک هم تبديل مي شود و دودش به چشم همه مردم خواهد رفت.معاون اداره پايش و نظارت محيط زيست استان با بيان اينکه حداقل 500 هکتار از سطح تالاب آلاگل نياز به آبگيري دارد، خاطرنشان کرد: حجم تالاب براي ما مهم نيست، مهم سطح موردنظر تالاب است که در مورد آلاگل بايد حداقل 500 هکتار آن آب داشته باشد اما اين سطح 200 تا 350 هکتار است و اين موضوع مي تواند مشکلات زيادي را به بار بياورد.
سيدمحسن حسيني با بيان اين که سيلابي که طي 10 هفته گذشته در منطقه رخ داده، جان زيستمندان اين تالاب را کمي نجات داده است، خاطرنشان کرد: آبگيري اخير تالاب حيات زيستمندان را کمي نجات داده و به دادمان رسيده اما بازهم وضعيت بحراني است. وي با بيان اين که مديريت تالاب آلاگل در اختيار آب منطقه اي استان است، تصريح کرد: کانال هايي براي آبگيري آلاگل وجود دارد که انباشته از رسوبات شده و نياز است که آب منطقه اي نسبت به لايروبي اين 700 متر اقدام کند. وجود اين رسوبات در زمان وقوع سيلاب، امکان ورود آب به تالاب را نمي دهد.به عقيده وي، تغيير کاربري اراضي در پايين دست طي سال هاي گذشته و آبزي پروري در اين مناطق، موجب شده تا به محض اينکه آب وارد تالاب مي شود، متقاضي زيادي براي دريافت آب وجود دارد.وي به پايش هوايي تالاب به عنوان يکي از جديدترين اقدامات در حوزه آلاگل اشاره کرد و گفت: قرار است پايش هوايي تالاب از طريق پهپاد صورت گيرد و از اراضي پيراموني تصاويري تهيه شود تا بتوانيم در بلندمدت با در کنار هم قرار دادن اين تصاوير، مستندسازي کنيم. با اين حال آنچه که روشن و واضح است، حال بد اين تالاب و ساير تالاب هاي بين المللي کشور است که ممکن است در صورت تداوم شرايط خشکسالي و پرداخت نشدن حقابه اکولوژيکي آن وارد فهرست قرمز شود.
مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان GANRRC