تهیه دو برنامه تلویزیونی با مشارکت پژوهشگر بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی مرکز تحقیقات و آموزش گلستان

دو برنامه تلویزیونی با مشارکت پژوهشگر بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان تهیه و تدوین شد.

به گزارش روابط عمومي مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گلستان، در تاریخ چهارشنبه 26 فروردین دو برنامه تلویزیونی توسط سیمای استان گلستان برای پخش در برنامه کشاورزی توسعه از این شبکه و همچنین شبکه سراسری بازار کشاورزی تهیه و ضبط گردید. این دو برنامه در مزرعه گندم یکی از کشاورزان روستای قلعه جیق شهرستان آق قلا واقع در 15 کیلومتری مرکز استان تهیه گردید. در برنامه اول دکتر محمد اسماعیل اسدی پژوهشگر با سابقه آبیاری و زهکشی بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی مرکز گلستان پیرامون مدیریت مصرف بهینه آب در آبیاری غلات به ویژه گندم و جو با روش آبیاری شیاری و شیوه کاشت جوی و پشته ای و در برنامه دوم پیرامون مراحل حساس آبیاری گندم و نیازهای آبی آن به طور مشروح توضیحاتی ارایه دادند.
دکتر اسدی پیرامون روش بهینه کشت جوی و پشته ای گندم گفتند که برای ایجاد جوی و پشته و استفاده از آبیاری شیاری باید در زمان کشت و آنهم با استفاده از خطی کارهای مجهز به فاروئر مبادرت به ایجاد شیارهای آبیاری نمود زیرا در مراحل بعدی رشد مانند ساقه رفتن و خوشه دهی به علت تراکم رشد نمی توان ایجاد شیار نمود. ایشان پیرامون محسنات آبیاری شیاری در گندم گفتند که:1 – با توجه به اينكه آب به طور جانبي نفوذ كرده و از طريق صعود موئينه اي به سطح خاك مي رسد هيچ گونه سله اي در سطح زمين ايجاد نمي شود. 2-كنترل دقيق در هدايت آب و توزيع آن 3- توزيع مناسب ويكنواخت آب4- كارآئي بالا بخاطر عدم تماس تمامي زمين با آب   5- عدم ورس درحد غرقاب 6- عدم تجمع آب وعبور سريع آب درفاروها که این حالت به شرایط تهویه قسمتهای بالایی ریشه کمک میکند. 7- مديريت مناسب درامر آبياري و سهولت دسترسی به شیارها و بستر کاشت برای عملیات مکانیکی یا دستی بعد از آبیاری 8- ايجاد زهكش سطحي در سطح مزرعه در مواقع بارندگی سنگین و جلوگیری از اثرات منفی ماندابی شدن
روش آبياري شیاری يا فارو بالاترين راندمان آبياري را نسبت به ساير روشهاي آبياري سطحي داردكه راندمان تا ميزان 65 درصد نيز گزارش شده است. سيميت (مرکز بین المللی تحقیقات گندم و ذرت در مکزیک)گزارش ميكند كه در آزمايشات مزرعه اي و همچنين مشاهداتي كه بر روي روش آبياري شیاری گندم در مقايسه با روشهاي معمولي غرقابي در كشورهاي چين، هندوستان، پاكستان و ايران صورت گرفته است 25 تا 50 درصد آب  صرفه جويي شده است. اين روش مخصوص اراضي تسطيح وتجهيز ونوسازي شده بوده ودراكثر خاكهاي منطقه قابل اجرا مي باشد. در برخی مناطق دنیا گندم بر روی بسترهای پهن (Raised Beds)  با عرض 60 تا 90 سانتیمتر و ارتفاع 15 تا 30 سانتیمتر و 2 یا 3 ردیف کشت در روی هر بستر کشت میگردد. کانالهای بین بسترها جهت آبیاری و زهکشی نبات و هچنین شیارهایی جهت عبور چرخهای تراکتور جهت وجین کردن بکار میروند. آبیاری که در این سیستم نیز بکار میرود از نوع شیاری میباشد. در اين روش كه اصطلاحا جوي وپشته اي نيز ناميده ميشود جريان كوچكي از آب در داخل آبراهه كوچكي (شيار يا جوي) كه شيب ملايم و يكنواختي دارد برقرار ميشود و با پخش جانبي حد فاصل بين جويها يا شيارها را اشباع مي سازد. آب مورد نياز از نهري كه در بالاي شيارها قرار گرفته است يا توسط سيفون و اسپايل و يا لوله هاي دريچه دار (آلومينيومي و يا لاستيكي) تامين مي شود. لوله هاي دريچه دار مجهز به دريچه هاي خروجي مي باشند كه فاصله آنها بستگي به عرض شيارها دارد.
در برنامه دوم تلویزیونی ایشان افزودند که:  استان گلستان كه يكي از مهم ترين مناطق كشت غلات در كشور است داراي شرايط اقليمي مديترانه اي با تابستان هاي نسبتا گرم و خشك مي باشد. در اكثر نقاط اين منطقه در مراحل حساس غلات بويژه در مرحله خوشه دهي، گرده افشاني و پر شدن دانه ها مقدار رطوبت طبيعي خاك كه از باران يا منبع زير زميني تامين مي گردد جوابگوي نياز آبي غلات نيست. لذا اين كمبود بايد از طريق آبياري جبران گردد.
يكي از عوامل اصلی در افزايش كمی و كيفی اين محصول تأمين به موقع آب مورد نياز آن است. كمبود آب و عدم استفاده صحيح از آن و همچنين عدم اعمال آبياری علمی در مراحل حساس رشد، يكي از مهمترين علل كاهش ميزان عملكرد در واحد سطح اراضي آبی مي باشد. آقای دکتر اسدی در ادامه افزودندکه: بيشترين دورة خشكي، اغلب در زمان خوشه دهی، گلدهي و تشكيل دانه كه از نیمه دوم فروردین به بعد می باشد رخ مي دهد. (براي اراضي كه در نيمة اول آذر و بموقع كشت شده باشند). در طول اين دوره كه همزمان با حداكثر نياز گياه به رطوبت مي باشد، تبخير و تعرق افزايش مي يابد ضمن آنكه ميزان بارندگي كم است. در طول اين دوره تنش رطوبت بيشترين اثر سوء را برعملكرد دانه خواهد داشت. تنش رطوبت در قبل از تلقيح گلها به علت تأثيراتي كه بر روي تشكيل سنبلچه ها و توليد گامتها دارد تعداد دانه در هر خوشه را به شدت كاهش مي دهد.