ساخت برنامه تلویزیونی بهره وری مصرف آب کشاورزی به همت پژوهشگر بخش تحقیقات فنی و مهندسی مرکز تحقیقات و آموزش گلستان

به همت دکتر محمد اسماعیل اسدی پژوهشگر و عضو هیات علمی بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان برنامه تلویزیونی بهره وری مصرف آب کشاورزی تهیه شد.

به گزارش روابط عمومی و روابط بین الملل مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گلستان، در این برنامه تلویزیونی کشاورزی و توسعه که تحت عنوان: بهره وری مصرف آب کشاورزی در استان گلستان فیلمبرداری شد دکتر اسدی از اهمیت بهروه وری اقتصادی آب صحبت کرد.
ایشان در بخشی از این برنامه گفت: با توجه به واقع شدن کشور در کمربند خشک و نیمه خشک کشور و کمبود منابع آبي و همچنين افزايش نياز بخش هاي صنعت، شرب و محيط زيست، مصرف آب در بخش کشاورزي به عنوان مصرف کننده اصلي منابع آب، بايد به نفع ساير بخش ها کنترل شود. بديهي است پايش اين فرايند نيازمند مولفه هاي خاص خود است. در اين راستا، شاخص بهره وري آب به عنوان يکي از اين مولفه ها در چند سال اخير در برنامه ريزي هاي ملي مورد توجه قرار گرفته است. بهره وري آب در کشاورزي، عملکرد درآمد اقتصادي، شرايط اجتماعي، توليد کالري، پروتئين و … را به ازاي واحد آب به کار رفته بيان مي کند و در جايي که تنها شاخص عملکرد به ازاي تبخير و تعرق گياه مدنظر است، کارايي مصرف آب مطرح مي شود. تعریف خلاصه شده ی بهره وری آب، نسبت عملکرد محصول به مقدار آب بکار برده شده برای گیاه است. در واقع بهره وری آب مشخص میکند که به ازای کاربرد مقدار مشخصی از آب چه مقدار ماده تولید میشود و این واژه دارای واحد کیلوگرم بر متر مکعب است. البته در بررسی و ارزیابی اثربخشی آب در تولید گیاه علاوه بر مقدار ماده تولید شده باید به ارزش ماده تولیدی هم توجه شود. مثال درآمد حاصل از مصرف هر مترمکعب آب و یا مقدار پروتئین و کالری تولید شده به ازای مقدار مشخصی از آب نیز میتوانند در ارزیابیها مورد توجه قرار گیرند.افزايش بهره وري، به ويژه از ديدگاه ارزش توليد به ازاي واحد مصرف آب به طور مستقيم يا غيرمستقيم مي تواند راهکار مهمي براي بهبود معيشت جوامع محلي باشد. در حال حاضر بهره وري آب کشاورزي در کشور در حدود 0.8 کيلوگرم به ازاي يک مترمکعب مصرف آب است که بر اساس برنامه ريزي هاي بلندمدت تا سال 1404 بايد به حداقل 1.2کيلوگرم به ازاي يک مترمکعب افزايش يابد. اختلاف در بهره وري آب محصولات مختلف در استان هاي مختلف کشور و همچنين در مقايسه با کشور هاي مختلف ولي با شرايط اقليمي مشابه نشان دهنده وجود پتاسيل براي افزايش بهره وري آب کشاورزي است.
بهروه وری اقتصادی آب
مفهوم بهره وری اقتصادی آب بصورت خیلی ساده این است که بهره بردار به ازای مقدار آبی که مصرف میکند چقدر درآمد کسب مینماید. به عبارت دیگر تنها مقدار تولید نباید معیار ارزش آب مصرفی قرار گیرد، بلکه باید به ارزش گیاه علاوه بر مقدار فیزیکی آن نیز توجه نمود. مثالً با مصرف مقدار مشخصی از آب تولید زعفران (ارزش خیلی زیاد) یقینا بسیار کمتر از تولید مثال سیب زمینی خواهد بود، یعنی بهره وری فیزیکی آب در زعفران بطور طبیعی کمتر از سیب زمینی است ولی نباید این عدد معیار تصمیم گیری شود چون ارزش زعفران بسیار بالاتر از سیب زمینی است.